Wanneer is het afwennen van de duim of speen zinvol?

Veel ouders voelen dat het zuigen op de duim of speen een rol speelt in het dagelijks leven van hun kind. Tegelijk is er twijfel: is dit gewoon een fase? Of is het tijd om hier iets mee te doen?

Die twijfel is heel begrijpelijk. Zuigen op de duim of speen helpt kinderen om tot rust te komen, spanning te reguleren en te schakelen tussen momenten van de dag. Het is dus niet zomaar een gewoonte die je even afleert.

Toch zijn er situaties waarin afwachten niet meer helpend is. In deze blog leest u hoe u daar rustig en zonder druk naar kunt kijken.

Zuigen heeft een functie en dat is niet verkeerd

Duimen of zuigen op een speen helpt kinderen onder andere om:

• te schakelen van drukte naar rust

• spanning los te laten

• de dag af te bouwen

• in slaap te vallen

  
  

Daarom ziet u het zuigen vaak terug op vaste momenten, zoals na de opvang, in de auto, bij tv-kijken of rondom het slapen.

Op zichzelf is dat niet verkeerd. Het wordt pas relevant om verder te kijken als het zuigen heel vaak, lang of op vaste momenten nodig blijft.

Wanneer wordt zuigen meer dan een fase?

Veel ouders blijven wachten in de hoop dat het vanzelf stopt. Soms gebeurt dat ook, maar bij sommige kinderen zie je juist dat het zuigen sterker wordt naarmate ze ouder worden.

Dan is het niet zozeer de vraag of u het zuigen op de duim of speen moet afwennen, maar wanneer en hoe.

Signalen die ouders vaak noemen:

• het zuigen is nodig om te kunnen inslapen of weer in slaap te komen

• het zuigen speelt een rol bij meerdere overgangsmomenten op een dag

• zonder duim of speen komt uw kind moeilijk tot rust

• opvallendheden in het mondgedrag, de ademhaling, het eten, het luisteren of het spreken

  
  

Dit betekent niet dat u direct moet ingrijpen. Wel is het een reden om bewust stil te staan bij wat u ziet.

Afwennen van de duim of speen: niet op gevoel beslissen

Veel ouders blijven hangen in twijfel. Is mijn kind er al aan toe? Doe ik hem niet tekort? Moet ik nu iets veranderen?

Juist die twijfel maakt dat ouders soms te lang wachten, of ineens te grote stappen zetten.

Wat helpt, is niet forceren, maar gericht kijken:

• hoe vaak speelt het zuigen een rol?

• op welke momenten heeft uw kind het nodig?

• wat zegt dit over hoe uw kind tot rust komt?

  
  

Door hier meer duidelijkheid over te krijgen, weet u beter of het afwennen van de duim of speen nu helpend kan zijn en waar u rustig kunt beginnen.

Een checklist om meer duidelijkheid te krijgen

Om dit niet alleen op gevoel te hoeven bepalen, heb ik een checklist gemaakt met herkenbare signalen bij kinderen vanaf 6 maanden.

De checklist helpt u om:

• overzicht te krijgen

• signalen te herkennen

• zonder druk te bepalen waar jullie nu staan

  
  

U hoeft daarna nog niets te veranderen. Het is een eerste stap om met meer rust en zekerheid te kijken.

Download hier de Checklist Afwennen duim & speen en kijk of afwennen nu helpend kan zijn.

Tot slot

Afwennen hoeft niet snel en niet perfect. Het begint bij begrijpen wat het zuigen uw kind oplevert en van daaruit kleine, haalbare stappen zetten.

Twijfel hoort daarbij.

Met de juiste informatie wordt het makkelijker om hierin een volgende stap te bepalen.

Over de auteur

Lidwine Schoonhoff is eigenaar van Logopedie Bij Ons. Met al 35 jaar ervaring als (preverbaal) logopedist hielp zij meer dan 1000 kinderen op een zachte en effectieve manier van hun zuiggewoonte af. Om haar kennis en ervaring te delen verzorgt zij vanaf maart 2021 cursussen en scholingen voor ouders en zorgprofessionals vanuit de Logopedie Bij Ons Academy.