Duim of speen afwennen: zo begint u rustig en zonder strijd

Veel ouders weten op een gegeven moment dat ze iets willen met het duimen of speenzuigen van hun kind. Ze merken dat het zuigen vaak terugkomt, bijvoorbeeld bij het thuiskomen, in de auto of rondom het slapen.

Toch blijft de vraag: waar begint u zonder dat het meteen strijd wordt?

Afwennen hoeft geen grote of plotselinge stap te zijn. Juist door klein te beginnen, ontstaat er rust en overzicht.

Waarom meteen stoppen vaak niet werkt

Zuigen op de duim of speen heeft voor veel kinderen een duidelijke functie. Het helpt hen om spanning te reguleren, te schakelen tussen activiteiten en makkelijker tot rust te komen.

Wanneer ouders proberen het zuigen ineens weg te nemen, kan dat daarom juist onrust geven. Een kind verliest dan iets wat jarenlang heeft geholpen.

Dat betekent niet dat afwennen niet mogelijk is. Wel dat het vaak beter werkt om eerst te kijken wanneer en waarom het zuigen nodig is.

De eerste stap is kijken, niet veranderen

Veel ouders denken dat ze meteen iets moeten doen. In de praktijk is observeren vaak de meest helpende eerste stap.

Let bijvoorbeeld eens op:

• op welke momenten van de dag het zuigen terugkomt

• wat er vlak daarvoor gebeurt

• hoe uw kind zich op dat moment lijkt te voelen

Vaak ontstaan er duidelijke patronen. Het zuigen blijkt bijvoorbeeld samen te hangen met vermoeidheid, overgangsmomenten of behoefte aan rust.

Juist dat inzicht maakt het makkelijker om later een eerste kleine verandering te maken.

Kies daarna één klein oefenmoment

Wanneer u beter ziet waar het zuigen een rol speelt, kunt u een rustig moment kiezen om te oefenen.

Dat kan bijvoorbeeld zijn:

• tijdens het voorlezen

• in de auto

• tijdens een spelmoment

• of bij het tv-kijken

U hoeft het zuigen niet meteen helemaal te stoppen. Het helpt vaak om eerst korte momenten te oefenen zonder duim of speen en daarbij een alternatief aan te bieden, zoals een knuffel, een doekje of een ander rustmoment.

Doordat u klein begint, blijft het voor uw kind overzichtelijk en veilig.

Afwennen is een proces, geen test

Veel ouders zijn bang dat ze het “verkeerd doen”. Of dat hun kind er nog niet aan toe is.

In werkelijkheid is afwennen zelden een rechte lijn. Sommige momenten gaan makkelijker dan andere. Juist door stap voor stap op te bouwen, groeit het vertrouwen bij u als ouder en uw kind. En vaak merken ouders dat het zuigen vanzelf minder nodig wordt wanneer ze op deze manier oefenen.

Wilt u dit stap voor stap verder uitgewerkt zien?

Soms helpt het om deze eerste stappen terug te zien in herkenbare voorbeelden uit het dagelijks leven.

In mijn gratis Klaar met de duim & speen Gids laat ik u zien hoe u:

• het zuiggedrag rustig observeert

• uw kind voorbereidt op verandering

• in kleine stappen oefent

• en het afwennen verder opbouwt

U kunt de gids hier rustig downloaden en bekijken waar u kunt beginnen.

Wilt u verder lezen wat bij uw situatie past?

Twijfelt u nog of het afwennen van duimen of de speen nu al nodig is? Lees dan hier mijn artikel Wanneer is het afwennen van de duim of speen zinvol? Daarin vindt u signalen die kunnen helpen om dit beter te bepalen.

Merkt u juist dat het afwennen lastig voelt of dat u blijft twijfelen over hoe u het aanpakt? Lees hier dan ook mijn artikel Waarom afwennen van duim of speen vaak moeilijker voelt dan verwacht.

Tot slot

Afwennen hoeft niet snel en niet perfect.Het begint vaak met begrijpen wat het zuigen uw kind helpt om te doen.

Vanuit dat inzicht kunt u kleine, haalbare stappen zetten die passen bij uw kind en bij uw gezin.

Over de auteur

Lidwine Schoonhoff is eigenaar van Logopedie Bij Ons. Met ruim 35 jaar ervaring als (preverbaal) logopedist hielp zij al meer dan 1000 kinderen op een zachte en effectieve manier van hun zuiggewoonte af. Om haar kennis en ervaring te delen verzorgt zij vanaf maart 2021 cursussen en scholingen voor ouders en zorgprofessionals vanuit de Logopedie Bij Ons Academy.